Cuma, Aralık 21, 2018

C Dili - Kelime Katarı (String) Nedir?

C Dili - 7. Konu

KELIME KATARI (STRING) NEDIR?

Bir katar, genellikle harflerden olusan karakterler dizisidir. Ciktinizin
guzel ve manali gorunmesi icin, icinde isimler ve adresler olabilmesi
icin, programlarinizin katarlar kullanmasi sarttir. C dilinde tam tanimi,
"char" tipi bilgilerin, NULL karakter (yani sifir) ile sonlandirilmasidir.

C bir katari karsilastiracagi, kopyalayacagi yada ekrana yansitacagi
zaman, bunlari gerceklestiren fonksiyonlar, NULL gorunene dek bu islemi
yapmak uzere programlanmistir.

ARRAY (dizi) NEDIR?

dizi, ayni tip verilerin birbiri arkasina tanimlanmasidir. Kelime katari,
bir cins dizidir.

CHRSTRG.C:
================================================================

main()
{
char isim[7];       /* Bir karakter dizisi tanimlayalim */

   isim[0] = 'T';
   isim[1] = 'u';
   isim[2] = 'r';
   isim[3] = 'g';
   isim[4] = 'u';
   isim[5] = 't';
   isim[6] = 0;     /* Bos karakter - katarin sonu  */

   printf("Isim %s dur. \n",isim);
   printf("Icinden bir karakter: %c\n",isim[2]);
   printf("Ismin bir parcasi: %s \n",&isim[3]);
}

================================================================

Bu programda, ilk once, "char" tipi bir tanimlama goruyoruz. Koseli
parantezler icinde, kac hanelik bir dizi tanimlanacagini belirtiyoruz. C
dilinde butun diziler sifirdan basladigi icin, bu tanimlama ile
kullanabilecegimiz en yuksek index degeri 6 dir.

KATAR NASIL KULLANILIR

Demek ki, "isim" degiskeni, icinde 7 tane karakter tutabilir. Fakat en son
karakterin sifir olmasi zorunlugu oldugu icin, kullanilabilecek olan alan
6 karakterliktir. Bu katarin icine manali birsey yuklemek icin, yedi tane
komut veriyoruz - her biri, katara bir karakter atamaktadir. En sonunda
da, katarin sonunu belirten sifir rakamini koyuyoruz. (Bir "#define" ile
NULL karakteri, programin basinda sifir olarak tanimlayabiliriz.)

printf komutundaki %s isareti, printf'e "isim" isimli katardan, sifira
rastlayincaya kadar ekrana yazmasini belirtir. Dikkat etmeniz gereken bir
nokta, "isim" degiskeninin indexinin yazilmasinin gerekmedigidir.

KATARIN BIR KISMININ YAZILMASI

Ikinci printf komutu ise %c ile, katarin icinden sadece bir karakter
(harf) yazilmasini gosterir. Istedigimiz karakterin index numarasini da,
"isim" degiskeninin yanina, koseli parantezler arasinda gosterebiliriz.

Son printf komutunda ise, katarin 4. karakterinden itibaren yazmanin bir
ornegidir. "isim" degiskeninin onundeki & (ampersand) isareti, isim[3]'un
hafizada saklandigi adresin printf'e gecirilmesini belirtir. Adresleri 8.
konuda gorecegiz, fakat ufak bir ornek ile size bizleri nelerin
bekledigini gostermek istedim.

BAZI KATAR FONKSIYONLARI

KATAR.C
================================================================

main()
{
char isim1[12],isim2[12],karisik[25];
char baslik[20];

   strcpy(isim1,"Rosalinda");
   strcpy(isim2,"Zeke");
   strcpy(baslik,"Bu bir basliktir.");

   printf("     %s\n\n",baslik);
   printf("isim 1:  %s \n",isim1);
   printf("isim 2:  %s \n",isim2);

   if(strcmp(isim1,isim2)>0)  /* sayet isim1 > isim2 ise, 1 dondurur */
      strcpy(karisik,isim1);
   else
      strcpy(karisik,isim2);

   printf("Alfabetik olarak en buyuk isim %s dir.\n",karisik);

   strcpy(karisik,isim1);
   strcat(karisik,"  ");
   strcat(karisik,isim2);
   printf("Iki isim birden %s\n",karisik);
}
================================================================
Ilk once 4 tane katar tanimliyoruz. Daha sonra, "strcpy" isimli cok pratik
bir fonksiyona geliyoruz. Yaptigi is, bir katari, bir digerine, ta ki
sifir bulunana kadar kopyalamak.  Hangi katarin hangisine kopyalancagini
hatirlamak icin, bir atama komutunu dusunun ("x=23" gibi). Veri,
sagdakinden, soldakine kopyalanir. Bu komutun yapilmasindan sonra, isim1
in icinde, "Rosalinda" olacaktir - den-densiz olarak.  Den-denler,
derleyicinin sizin bir katar tanimladiginizi anlamasi icin gereklidir.

KATARLARIN ALFABETIK OLARAK SIRAYA KONMASI

Ilginizi cekebilecek diger bir fonksiyonda, "strcmp" dur. Sayet kendisine
gecirilen birinci katar ikinciden daha buyukse, 1 dondurur, ayni ise 0, ve
ikinci daha buyukse -1 dondurur. "Zeke" katarinin kazanmasi, sizi herhalde
sasirtmaz. Burada katarin boyu onemli degildir, sadece icindeki
karakterler. Ayrica harflerin buyuk yada kucuk harf olmasi da fark
ettirir. C de bir katarin butun harflerini kucuk yada buyuge ceviren
fonksiyonlar da vardir. Bunlari daha ileri kullanacagiz.

KATARLARI BIRBIRINE EKLEMEK

En son satirda, "strcat" isimli yeni bir fonksiyon goreceksiniz. Gorevi,
bir katarin sonuna diger katari eklemektir. Bunu yaparken NULL karakterin
de yerli yerinde olmasini saglar. Burada, "isim1", "karisik" 'a
kopyalanir, daha sonra "karisik" a iki bosluk ve "isim2" eklenir.

Katarlar zor degildir, ve son derece faydalidirlar. Onlari kullanmayi
iyice ogrenmenizde fayda vardir.


BIR TAMSAYI DIZISI

INTDIZIN.C:
================================================================
main()
{
int degerler[12];
int index;

   for (index = 0;index < 12;index++) 
      degerler[index] = 2 * (index + 4);

   for (index = 0;index < 12;index++)
      printf("Index = %2d deki degeri %3d dir..\n",index,degerler[index]);

}
================================================================

Bu programda, bir tamsayi dizisi tanimliyoruz. Gordugunuz gibi, ayni katar
tanimlama gibi.. Bu sayede, index degiskeni haric oniki tane degiskenimiz
oluyor. Bu degiskenlerin isimleri "degerler[0]" , "degerler[1]" ,vs. dir.
Ilk "for" dongusunde, bunlara deger atiyoruz, ikincisi ise, index
degiskeni ve "degerler" dizisinin icindekileri ekrana yaziyor.

BIR KAYAR NOKTA DIZINI

BUYUKDIZ.C:
================================================================
char isim1[] = "Birinci Program basligi";

main()
{
int index;
int ivir[12];
float tuhaf[12];
static char isim2[] = "Ikinci Program Basligi";

   for (index = 0;index < 12;index++) {
      ivir[index] = index + 10;
      tuhaf[index] = 12.0 * (index + 7);
   }

   printf("%s\n",isim1);
   printf("%s\n\n",isim2);
   for (index = 0;index < 12;index++)
      printf("%5d %5d %10.3f\n",index,ivir[index],tuhaf[index]);
}
================================================================

Burada, "float" olarak tanimli bir kayar nokta dizisi goruyorsunuz.
Ayrica bu program, katarlara nasil baslangic degeri atanabilecegini
gosteriyor. Koseli parantezlerin icini bos birakarak, derleyicinin o
veriyi saklamak icin yeteri kadar yer ayarlamasini sagladik. Programin
icinde, bir katar daha ilk degerini veriyoruz. Burada onune "static"
koymak zorunlugumuz var. Baska yeni birsey yok bu programda. Degiskenler
rastgele degerlere atanir, ve sonra da bu degerler ekrana yazdirilir.


BIR FONKSIYONDAN DEGER DONDURME

GERIDOND.C:
================================================================
main()
{
int index;
int matrix[20];

   for (index = 0;index < 20;index++)              /* veriyi uretelim */
      matrix[index] = index + 1;

   for (index = 0;index < 5;index++)         /* orjinal veriyi, ekrana. */
      printf("Baslangic   matrix[%d] = %d\n",index,matrix[index]);

   yapbirsey(matrix);              /* fonksiyona gidip, deger degistirme */

   for (index = 0;index < 5;index++)       /* degismis matrix i yazalim  */
      printf("Geri donen  matrix[%d] = %d\n",index,matrix[index]);
}

yapbirsey(list)                 /* Veri donusunu gosterir */
int list[];
{
int i;

   for (i = 0;i < 5;i++)                   /* print original matrix */
      printf("Onceki  matrix[%d] = %d\n",i,list[i]);

   for (i = 0;i < 20;i++)                   /* add 10 to all values */
      list[i] += 10;

   for (i = 0;i < 5;i++)                   /* print modified matrix */
      printf("Sonraki matrix[%d] = %d\n",i,list[i]);
}
================================================================

Bir fonksiyondan deger dondurmenin bir yolu da, diziler kullanmaktir.
Buradam 20 hanelik bir dizi tanimladiktan sonra, icine degerler atiyoruz,
bu degerlerin ilk besini ekrana yazdiktan sonra, "yapbirsey" isimli
fonksiyona atliyoruz. Burada goreceginiz gibi, bu fonksiyon "matrix"
isimli diziye "list" demeyi tercih ediyor. Fonksiyona, ne cins bir dizi
gececegini bildirmek icin, "int" olarak "list"i tanimliyoruz. Fonksiyona
kac elemanlik bir dizi gecegini soylememize luzum yok, fakat istenirse
belirtilebilir. Bu nedenle bos koseli parantezler kullaniyoruz.

Bu fonksiyon da, kendisine gecen degerleri gosterdikten sonra, bu
degerlere 10 ekliyor, ve yeni degerleri gosterip, ana programa geri
donuyor. Ana programda goruyoruz ki, fonksiyonun yaptigi degisiklikler,
"matrix" degerlerini de degistirmis.

Dizilerin, normal degiskenlerin aksine, fonksiyondaki degerleri degisince,
cagiran programdaki dizinin degerlerinin degismesini garipsiyebilirsiniz.
Pointerlar konusuna gelince butun bunlar daha manali olacaktir.

BIRDEN FAZLA BOYUTLU DIZILER

COKLUDIZ.C:
================================================================
main()
{
int i,j;
int buyuk[8][8],dev[25][12];

   for (i = 0;i < 8;i++)
      for (j = 0;j < 8;j++)
         buyuk[i][j] = i * j;       /* Bu bir carpim tablosudur */

   for (i = 0;i < 25;i++)
      for (j = 0;j < 12;j++)
         dev[i][j] = i + j;     /* Bu da bir toplama tablosudur */

   buyuk[2][6] = dev[24][10]*22;
   buyuk[2][2] = 5;
   buyuk[buyuk[2][2]][buyuk[2][2]] = 177;  /* bu,  buyuk[5][5] = 177; demek */

   for (i = 0;i < 8;i++) {
      for (j = 0;j < 8;j++)
         printf("%5d ",buyuk[i][j]);
      printf("\n");               /* Her i nin degeri artinca, bir RETURN */
   }
}
================================================================

Burada iki tane iki boyutlu dizi kullaniyoruz. "buyuk" adli 8 e 8 lik
dizinin elemanlari [0][0] dan [7][7] ye kadar, toplam 64 tanedir. Diger
tanimli "dev" dizi ise, kare degildir, fakat dizinin kare olmasinin sart
olmadigini gosteren bir ornektir.

Iki dizi de biri carpim tablosu, digeri de toplama tablosu ile doldurulur.

Dizi elemanlarinin tek tek degistirilebilecegini gostermek icin, once
"buyuk" un elemanlarinda birine, "dev" in bir elemani ile, 22 ile
carpildiktan sonra atanir. Ikinci atamada ise, "buyuk[2][2]" elemani 5
degerine atanir. Herhangi bir islemin index olarak kullanilabilecegini
gosteren ucuncu atama ise, aslinda "big[5][5] = 177;" dir.

ODEVLER

1. Herbiri yaklasik 6 karakter uzunlugunda uc kisa katarin icine "strcpy"
ile iclerine "bir", "iki" ve "dort" kelimelerini kopyalayan bir program
yazin. Daha sonra, bu katarlari, daha buyuk bir katarin icine, uc kelimeyi
bir araya getirerek yerlestirin. Cikan sonucu on kere ekrana yazdirin.

2. Herbiri 10 elemanli olan "dizi1" ve "dizi2" isimli iki tamsayi dizisi
tanimlayin, ve iclerine bir dongu ile, ivir zivir bilgi doldurun. Daha
sonra her bir elemanini, ayni boydaki bir baska diziye ekleyin. Bu cikan
sonucu da "diziler" isimli 3. bir diziye atayin. Sonuclari ekrana
yazdirin:

1   2  +  10  = 12
2   4  +  20  = 34
3   6  +  30  = 36   gibi..

Ipucu: printf komutu soyle gorunecek:
    printf("%4d %4d + %4d = %4d\n",index,dizi1[index],dizi2[index],
            diziler[index]);
   

Hiç yorum yok:

Katil,adamı ne ile öldürmüş olabilir?

Havuz kenarında bir cinayet işlenir.Olayı uzaktan gören bir kişi,ifadesinde; 'katil adama elindeki bir cisim ile saldırdı.Cismi birkaç d...